15-10-2019

+ Verminderen van geluidshinder op kantoor

Luid bellende collega’s. Een overleg in de kamer naast je, dat je letterlijk kan volgen. Lees in dit Blog over geluidsoverlast op kantoor, de oorzaken en wat je eraan kan doen.

Geluidshinder is in kantoren één van de belangrijkste onderwerpen van overlast en irritatie. Er zijn echter nogal wat verschillende oorzaken en oplossingen. In dit Blog de hoofdzaken

Wat is geluid.

Geluid is een verandering in luchtdruk die zich als een soort schokgolf door de lucht verplaatst en door het oor wordt waargenomen. Geluid kan onder meer variëren in toonhoogte en volume.

Oorzaken van geluidsoverlast in kantoren

In kantoren is geluidsoverlast ruwweg in 3 groepen te verdelen, namelijk overlast door stemgeluid, overlast door hinderlijk lawaai van installaties of buitengeluid en overlast van een zogenaamde echo of galm.

Ook voor het beperken van overlast zijn 3 groepen van oplossingen te onderscheiden, namelijk het verminderen aan de bron, het absorberen van geluid en het tegenhouden van geluid.

Overlast van geluid is afhankelijk van het volume, de toonhoogte en de echo. Zij worden uitgedrukt in respectievelijk Decibel, Hertz en nagalmtijd.

+ Toonhoogte en Hertz (Hz).

De frequentie van een geluidsgolf bepaald de toonhoogte van geluid. Hoe sneller de golf, hoe hoger de frequentie en hoe hoger het geluid. De frequentie wordt uitgedrukt in Hertz. (afgekort Hz).

In kantoren rekent men voor de menselijk stem meestal met een bereik tussen de 500 en 1000 Hz. Het absorberen of tegenhouden van hinderlijk stemgeluid op kantoren werkt dus het beste met een materiaal dat op deze frequentie is afgestemd.

Geluidsgolf kantoor

+ Volume en Decibel (dB).

De kracht waarmee de luchtdruk verandert bepaald het volume van geluid.  De eenheid die het volume van geluid weergeeft is de Decibel. De Decibel is geen vaste eenheid, maar een logaritmische schaal. Een geluidsniveau van 50 dB is bijvoorbeeld zo’n 12x luider dan een geluid van 40 dB.

Een normaal gesprek heeft een volume van 60 dB, een geluid tot 20 dB wordt als “stil” ervaren en een geluid vanaf ± 140 dB als pijnlijk.

De onderstaande illustratie geeft een aardige indicatie van het geluidsniveau in dB

 

+ Echo en nagalmtijd.

Een geluidsgolf kaatst terug wanneer het een oppervlak raakt. Hoe harder het oppervlak, hoe meer geluid het weerkaatst. Dit veroorzaakt een echo, vooral wanneer verschillende oppervlakken het geluid weerkaatsen. De echo wordt uitgedrukt in “nagalmtijd”. Het is de tijd (in seconden) die nodig is voordat een (hard) geluid in een ruimte met 60 dB is afgenomen. Hoe langer de nagalmtijd, hoe slechter de akoestiek in een kantoor wordt ervaren.

Voor kantoren geldt een nagalmtijd van 0,5 tot 0,8 seconden als acceptabel.

Voor kantoortuinen is een wat kortere nagalmtijd tot 0,5 seconden aan te bevelen.

Nagalmtijd (en dus ook een vervelende echo of galm op kantoren) is te beperken door het toepassen van materialen die geluid absorberen. Geluid dat wordt geabsorbeerd, zal immers niet terugkaatsen. Het absorptievermogen van een materiaal wordt uitgedrukt in de Alphawaarde.

+ Geluidsabsorptie en Alphawaarde (a)

Hoe beter een oppervlak geluid kan absorberen, hoe minder geluid er wordt weerkaatst en de nagalmtijd dus wordt verbeterd. Het absorptiecoëfficiënt of de Alpha waarde (a) is de eenheid waarmee wordt uitgedrukt in hoeverre een oppervlak geluid kan absorberen.

Een alpha waarde van 0 geeft aan dat geluid volledig wordt teruggekaatst.

Een alpha waarde van 1 geeft aan dat geluid volledig wordt geabsorbeerd.

 

Oplossen van geluidsoverlast in kantoren

 + Te veel geluid door de menselijke stem

De overlast van stemgeluid is te beperken door het geluid af te stoppen of door het op te vangen.

Het afstoppen vraagt om een barrière zoals een muur of wand. Hoe meer massa de barrière heeft, hoe effectiever die het geluid afstopt. Een wand met 2 lagen gips is effectiever dan die met één laag gips.

Het opvangen van geluid vraagt om een absorberend materiaal. En dan bij voorkeur een materiaal dat de frequentie van de menselijke stem goed absorbeert. Er is in de markt een veelheid van absorberende materialen te verkrijgen.

Zowel voor het afstoppen als voor het absorberen van geluid geldt dat kleine beetjes niet helpen. Een geluidschot tussen 2 bureaus heeft maar weinig zin omdat het geluid er grotendeels overheen gaat. En één absorberend paneel op een wand heeft maar weinig zin als er veel oppervlak overblijft waar het geluid wél tegen kan weerkaatsen.

+ Te veel omgevingsgeluid

Omgevingsgeluid kan “van buiten” en “van binnen” komen.

Geluid van buiten, zoals verkeerslawaai, is eigenlijk niet tegen te houden zonder forse ingrepen aan het gebouw. Er kan bij indeling van een kantoor echter wel rekening mee worden gehouden. Bijvoorbeeld door het bedrijfsrestaurant aan de straatzijde te situeren en de kantoren aan een rustige zijde.

Geluid “van binnen” kan bestaan uit geluiden van apparatuur zoals kopieermachines, maar ook van meer rumoerige afdelingen zoals het bedrijfsrestaurant. Ook hier is kan een goede indeling veel overlast beperken.

Ook installaties kunnen echter geluidsoverlast geven. Met name bij luchtverversing speelt dit weleens bij het inblazen of afzuigen van lucht. Dit kan vaak worden opgelost door luchtroosters met een grotere capaciteit te plaatsen of door de circulatie beter in te regelen.

 

+ Een vervelende galm of echo

Galm of echo ontstaat wanneer geluid door een te lange nagalmtijd in de ruimte heen en weer blijft kaatsen. Dit is vooral het geval als een ruimte meerdere harde oppervlakten heeft die geluid weerkaatsen. De oplossing is te vinden in het opvangen van geluid door absorberende materialen. Factoren die daarbij een rol spelen zijn de grootte van het oppervlak, de Alpha waarde van het materiaal en de locatie van plaatsing.

nagalm kantoor

+ Soundmasking

Soundmasking is een alternatieve methode om geluidsoverlast te verminderen. In plaats van geluid te absorberen of tegen te houden, brengt men een tegengeluid in de ruimte. De mens heeft moeite met het negeren van stemgeluid; onbewust stemt ons brein zich af op het verstaan van wat er wordt gezegd. Ons brein heeft echter veel minder moeite met het negeren van monotoon geluid zoals van een kabbelende beek of ventilator. Sound masking systemen brengen een continue achtergrondgeluid in kantoren, waar het stemgeluid in wegvalt. De meest geavanceerde systemen zijn in staat om het volume en de toonhoogte (golflengte) van het geluid continue aan te passen aan dat van de omgeving.

Een goed filmpje over soundmasking is te zien op de site van Cambridgesound, één van de marktleiders op dit gebied.

 

+ Noice cancelling

schedule active noice cancelling

Een andere alternatieve methode is die van active noice cancelling. Bij deze methode draagt men oortelefoontjes of een koptelefoon waarin niet alleen speakers zitten, maar ook een microfoon. De microfoon registreert geluid van buitenaf en zorg voor geluid van een tegengestelde golflengte. Deze methode neutraliseert het buitengeluid. Het systeem werkt erg goed bij monotone geluiden en in wat mindere mate bij menselijke stemmen. Dat komt omdat de toonhoogte en het volume van menselijke stemmen fluctueren en dus voortdurend wisselend tegengeluid vragen. Toch is dit een relatief goedkope en effectieve manier om overlast te beperken, vooral in open kantoren of call-centers.

Meer over soundmasking en producten daarvoor is te lezen op www.coolblue.nl en op www.plantronics.com

+ Creatieve oplossingen

Behalve technische oplossingen zoals noice cancelling of zijn er natuurlijk ook nog andere, meer creatieve oplossingen. Wat te denken bijvoorbeeld van de "Helmfon" op de foto aan het begin van ons blog. Een ontwerp van de studio "Hochu Rayu", die meer info op hun website hebben staan.

 

Geluidsoverlast beperken bij een nieuw kantoor

Geluidshinder in kantoren is storend en kan de productiviteit behoorlijk beperken. Tegelijk zijn maatregelen tegen overlast vaak behoorlijk kostbaar en niet zichtbaar. Het is dan lastig om de balans te vinden tussen resultaat en kosten.

Bij een nieuw kantoor is een aantal zaken echter relatief makkelijk te realiseren:

  • Systeemwanden. Hoe meer massa, hoe beter geluid wordt tegengehouden. Een wand met een dubbele laag gips houdt meer geluid tegen dan een enkele laag. Het maakt vaak net het verschil tussen stemmen letterlijk kunnen verstaan of alleen het geluid op de achtergrond horen.
  • Geluidsschotten. Een systeemplafond laat geluid door. Als er geen geluidwering zit tussen het systeemplafond en het bouwkundig plafond, dan gaat het geluid via het plafond naar andere ruimtes. Voor dit afdichten zijn diverse oplossingen. Geluidschotten (vaak van het merk Sonorex) zijn echter relatief de beste oplossing. Meer informatie is te vinden op sonorex.nl.
  • Het plafond is een groot oppervlak en kan veel bijdragen aan akoestisch comfort, vooral aan het beperken van nagalm. Een absorberend vermogen (uitgedrukt in Alphawaarde) is dan belangrijk. In kantoren worden meestal systeemplafonds toegepast. Bij een meer industriële vormgeving worden vaak akoestische spuitplafonds gebruikt. Beide soorten zijn beschikbaar tot een Alphawaarde van a Meer informatie is te vinden op de website van bijvoorbeeld Rockfon (systeemplafonds) of Asona (spuitplafond)
  • Naast het plafond en wanden, is de vloer het derde grote oppervlak. Vloerbedekking heeft effect op de nagalmtijd en speelt ook een rol bij het doorgeven van geluid naar lagere verdiepingen. In het algemeen geldt “hoe harder de vloerbedekking, hoe minder het akoestisch comfort”. Tapijt heeft het beste comfort, vooral als het wordt voorzien van een akoestische backing zoals die van het merk Interface Nora of het merk Modulyss Dback.
  • Ook meubilair kan bijdragen aan akoestiek. Zo zijn er telefooncellen en overlegcabines die los in een ruimte kunnen worden geplaatst om (tijdelijk) privacy te bieden. Een goed voorbeeld hiervan is de Mikomax Hush. Daarnaast worden kantoorschermen of bureauschermen veelvuldig toegepast. Het nut daarvan is echter beperkt omdat het geluid er relatief eenvoudig langs of omheen kan.

Samenvattend

Akoestiek wordt niet opgemerkt als het goed is geregeld, maar des te meer als het slecht is. Een goede akoestiek wordt bereikt door geluid tegen te houden of te absorberen waar dat nodig is. Om geluid tegen te houden is massa nodig en moeten geluidslekken worden beperkt. Voor het absorberen van geluid wordt over het algemeen zacht en/of poreus materiaal gebruikt. Er zijn ook alternatieve manieren, met name soundmasking en active noice cancelling.

Akoestische maatregelen kosten geld, vooral als zij achteraf moeten worden ingebracht. Het loont daarom om al bij het ontwerp van een kantoor na te denken over de gevolgen van dat ontwerp voor de akoestiek.

Meer weten?

Wilt u meer weten over akoestiek, of wilt u wellicht overleggen over akoestiek in uw eigen kantoor? Neem dan contact met ons op via de contactknop naast dit bericht. We nemen dan graag contact met u op voor een vrijblijvend gesprek.

 

 

 

 

Meer weten?

Vul uw gegevens in voor een vrijblijvend gesprek over akoestiek in kantoren